اختراع انقلابی برنده نوبل: تولید روزانه هزار لیتر آب شیرین از هوا بدون نیاز به برق
علمیشنبه 3 اسفند 1404 – 19:45
مطالعه 3 دقیقه
غزل امیری
به گزارش ricotimes، پروفسور عمر یاغی، برنده نوبل شیمی ۲۰۲۵، با طراحی سیستمی مبتنی بر شیمی رتیکولار، موفق به استخراج روزانه هزار لیتر آب از هوای خشک بیابان شده است.
این دانشمند برجسته با ابداعی شگفتانگیز که از انرژی حرارتی محیط استفاده میکند، دستگاهی را طراحی کرده که بر اساس اصول پایداری محیطزیست عمل میکند و در شرایط بحرانی مانند توفانهای شدید یا خشکسالیهای طولانی که شبکههای آبرسانی را مختل میکند، میتواند به نجات جان ساکنان مناطق محروم و جزایر آسیبپذیر کمک کند.
پروفسور عمر یاغی، شیمیدان پیشرو و اردنیتبار از دانشگاه کالیفرنیا برکلی، با استفاده از شیمی رتیکولار موفق به تولید موادی با مهندسی مولکولی دقیق شده است که مانند اسفنج هوشمند، رطوبت موجود در جو را حتی در خشکترین بیابانها جذب و به آب مایع تبدیل میکند.
این دستگاه بدون نیاز به برق شهری، امنیت آبی را در زمان فروپاشی زیرساختها تأمین میکند. به گزارش ricotimes، شرکت فناوری آتوکو که توسط عمر یاغی تأسیس شده، واحدهای عملیاتی این دستگاه را در ابعادی مشابه یک کانتینر حدوداً ششمتری تولید کرده است. این سیستمها بدون نیاز به برق شهری و تنها با تکیه بر انرژی حرارتی بسیار ضعیف محیط، قادرند در قلب جوامع محلی مستقر شده و امنیت آبی را در زمان بحرانهای زیرساختی تضمین کنند.
انگیزهی اصلی عمر یاغی برای دستیابی به این موفقیت به دوران کودکی او در اردوگاههای پناهندگان اردن برمیگردد؛ جایی که کمبود لولهکشی آب و برق، مشکلات زیادی برای خانوادهاش ایجاد کرده بود.
یاغی در سخنرانی نوبل خود با یادآوری لحظات انتظار برای رسیدن تانکرهای دولتی، بر اهمیت «بازآفرینی ماده» برای حل چالشهای بشری تأکید کرد. او از رهبران جهانی خواست تا با حمایت از آزادیهای آکادمیک و جذب استعدادهای بینالمللی، شجاعت لازم برای مقابله با تغییرات اقلیمی را نشان دهند تا سیارهای شایستهی امیدهای نسل آینده باقی بماند.
پروفسور عمر یاغی در دانشگاه کالیفرنیا برکلی استاد شیمی است.
عمر یاغی که در سال ۲۰۲۵ مدال نوبل شیمی را دریافت کرد، دستاورد خود را نقطه عطفی در تاریخ علم میداند که میتواند سرنوشت مناطق در معرض بحران، بهویژه جزایر کارائیب را دگرگون کند. کشورهای این منطقه که همواره با توفانهای ویرانگری مانند «بریل» و «ملیسا» مواجه هستند، اغلب با قطع کامل دسترسی به آب سالم روبرو میشوند. این فناوری نوین، راهحلی قطعی برای این بحران به شمار میآید.
استفاده از این فناوری در مقایسه با روشهای سنتی مانند شیرینسازی آب دریا، گزینهای بسیار سازگارتر با اکوسیستمهای طبیعی است. فرآیند نوین پروفسور یاغی برخلاف آبشیرینکنهای صنعتی که با دفع پسابهای غلیظ نمکی به تخریب زیستگاههای دریایی میانجامند، هیچ اثر مخربی بر محیطزیست ندارد.
طبق آخرین گزارشهای سازمان ملل، جهان اکنون در دوران «ورشکستگی جهانی آب» قرار دارد و بیش از چهار میلیارد نفر از جمعیت زمین، حداقل یک ماه در سال را با کمبود شدید منابع آبی سپری میکنند؛ آماری نگرانکننده که اهمیت تجاریسازی چنین اختراعاتی را دوچندان میکند.
کشور گرنادا و جزایر اقماری آن مانند کاریاکو که پس از توفان بریل در سال ۲۰۲۴ با بحرانهای زیستمحیطی شدیدی مواجه شدند، اکنون به این فناوری بهعنوان امیدی نو مینگرند. مقامات محلی و فعالان محیطزیست در این مناطق بر این باورند که قابلیت فعالیت این دستگاه بهصورت مستقل از شبکه، کلید حل چالشهای مربوط به هزینههای بالای واردات آب و ردپای کربنی ناشی از حملونقل تانکری است.