بازار گردشگری در دیماه ۱۴۰۴ با رکود قابل توجهی روبهرو شده و تقاضا برای اقامتگاهها به حداقل رسیده است. بر اساس دادههای جاباما، جستوجو برای «اجاره ویلا» در این ماه به پایینترین سطح خود رسید و درآمد دلاری میزبانها نیز با افت ۶۰ درصدی مواجه شد.
در سالهای اخیر، بازار اقامتگاههای غیرهتلی به یکی از منابع معتبر برای ارزیابی رفتار سفر در ایران تبدیل شده است. گزارش اخیر جاباما نشان میدهد که دیماه ۱۴۰۴ یکی از کمتحرکترین دورههای این بازار بوده و ادامه این وضعیت میتواند پیشبینی آینده این بازار را در ماههای آتی دشوار کند.
تحلیل روند جستوجو در گوگل نشان میدهد که تقاضا برای رزرو اقامتگاهها در دیماه ۱۴۰۴ به حداقل رسیده است. کاهش حجم جستوجو در گوگل به عنوان یکی از شاخصهای اصلی اندازهگیری بازار، نشاندهنده کاهش تمایل به سفر و رزرو در این بازه زمانی است. این آمار با توجه به وضعیت کشور و اعتراضات در بسیاری از شهرها چندان غیرمنتظره نبود.
تحولات ناشی از اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ تأثیر مستقیم بر متغیرهای مالی بازار گذاشته و میانگین قیمت دلاری هر «اتاقشب» را ۴۱ درصد کاهش داده است. نکته نگرانکنندهتر این است که تقاضا برای رزروهای نوروزی در بهمنماه ۲۵ درصد افت کرده است، در حالی که نوروز یکی از بهترین زمانها برای سفر و رزرو اقامتگاهها به شمار میرود.
اگر این روند کاهشی در بهمنماه ۱۴۰۴ ادامه یابد، آینده روشنی برای این کسبوکارها قابل تصور نیست. همچنین درآمد دلاری میزبانها با کاهش ۶۰ درصدی روبهرو شده که نشاندهنده فشار شدید بر فعالان این حوزه است. کاهش سفر و رزرو اقامتگاهها با توجه به تورم و افزایش هزینههای زندگی نیز چندان دور از انتظار نیست.
نرخ اشغال اقامتگاهها در این مدت به طور مداوم کاهش یافته و نسبت به سال گذشته ۴۶ درصد افت کرده است. دادههای جاباما نشان میدهد که کاهش همزمان قیمت و تقاضا برای رزرو اقامتگاهها به معنای کاهش حاشیه سود است و این موضوع باعث شده بسیاری از میزبانها برای حفظ نرخ اشغال، قیمتها را کاهش دهند.
آمارها نشان میدهد که نرخ اشغال اقامتگاهها از هفته ششم سال ۱۴۰۳ تا هفته ۴۶ سال ۱۴۰۴ روند نزولی داشته و در مقایسه با هفته مشابه سال گذشته ۳۶ درصد کاهش یافته است. وضعیت اقتصادی کشور در سال جاری به طور قابل توجهی با سال گذشته متفاوت بوده و قیمتها به شدت افزایش یافته است، به همین دلیل مقایسه جستوجو در هفته ۴۸ سالهای ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ نیز نشاندهنده رفتار متفاوت بازار در این دو سال است.
اقامتگاههای شمال کشور نشانههایی از بهبود را نشان میدهند، در حالی که بازار جنوب کشور با ۳۶ درصد افت نسبت به سال گذشته، بیشترین کاهش را تجربه کرده و هنوز به وضعیت عادی بازنگشته است. علاوه بر نابهسامانیهای اجتماعی و سیاسی، افزایش هزینههای زندگی نیز در این کاهش تقاضا نقش داشته است. سفر به استانهای جنوبی به دلیل هزینههای بالاتر نسبت به سفر به شمال کشور، به مراتب دشوارتر شده است.
پس از جنوب، بازارهای تهران و مناطق مرکزی نیز با کاهش تقاضا مواجه بودهاند، اما بازارهای اطراف تهران، غرب کشور و مشهد تغییرات محسوسی نسبت به سال گذشته نداشته و در وضعیتی تقریبا باثبات قرار دارند.
به گزارش ricotimes، در روزهای نزدیک به تعطیلات نوروز نشانههایی از بازگشت تقاضا مشاهده میشود. میزان جستوجو برای سفرهای نوروزی اکنون به ۷۵ درصد سطح مشابه سال گذشته رسیده است. به عبارت دیگر، میزان افت تقاضا از ۶۵ درصد به ۲۵ درصد کاهش یافته است.
آمارها نشان میدهد که با وجود روند کاهشی در میزان رزرو اقامتگاهها از نیمه دی تا نیمه بهمن ۱۴۰۴، در چند هفته اخیر تعطیلات بهمنماه کمی روند سفرها را به حالت عادی بازگردانده است. در دو هفته اخیر و با توجه به ثبات نسبی شرایط و تعطیلات متوالی ۱۵ و ۲۲ بهمن، نرخ اشغال ۴۳ درصد رشد کرده است؛ افزایشی که میتواند نشاندهنده بازگشت تدریجی بازار به وضعیت عادی باشد.
در مجموع، بازار رزرو اقامتگاههای غیرهتلی در ماههای اخیر با افتی بیسابقه مواجه شده، اما دادههای جدید نشان میدهد که کف تقاضا پشت سر گذاشته شده و بازار در مسیر بازیابی تدریجی قرار دارد. البته این روند بازیابی تا زمانی که شرایط پایدار باقی بماند و هیچ رخداد جدیدی جامعه را تحت تأثیر قرار ندهد، ادامه خواهد داشت.