سم آلتمن: ایدهی دیتاسنتر فضایی ایلان ماسک «مضحک» است
جدال جدیدی میان دو چهرهی برجسته دنیای فناوری در حال شکلگیری است که برخی آن را انقلابی و برخی دیگر خیالی میدانند.
اختلافنظر میان ایلان ماسک، مدیرعامل اسپیسایکس و xAI، و سم آلتمن، مدیرعامل اوپنایآی، موضوعی تازه نیست. اما جدیدترین نقطهی تقابل این دو، ایدهای بلندپروازانه دربارهی انتقال دیتاسنترها به فضا است؛ طرحی که ماسک آن را یکی از اولویتهای آینده میداند و آلتمن فعلاً آن را مضحک توصیف میکند.
آلتمن در گفتوگوی زنده با رسانههای محلی در دهلینو اعلام کرد که با وضعیت کنونی صنعت، استقرار دیتاسنتر در مدار زمین ایدهای غیرواقعبینانه است. به گفتهی او، شاید در آینده چنین پروژهای معنا پیدا کند، اما در حال حاضر موانعی مانند هزینههای بسیار بالای پرتاب و دشواری تعمیر سختافزار در فضا، چالشهای جدی و تعیینکنندهای هستند. آلتمن تأکید کرد که هنوز به آن نقطه نرسیدهایم و دستکم در این دهه، دیتاسنترهای مداری نقشی در مقیاس گسترده ایفا نخواهند کرد.
در سوی دیگر، ماسک دیدگاه کاملاً متفاوتی دارد. او در نشست داخلی شرکتش از برنامهی ایجاد صورتفلکی متشکل از یک میلیون ماهواره خبر داد که قرار است بهعنوان دیتاسنترهای مداری فعالیت کنند. اسپیسایکس حتی روند جذب مهندسان برای تحقق این هدف را آغاز کرده است. به گفتهی ماسک، ادغام xAI با اسپیسایکس میتواند مسیر استقرار این زیرساخت فضایی را تسریع کند.
جالب اینکه ماسک تنها بازیگر این میدان نیست. پروژهی Project Suncatcher گوگل نیز با هدف انتقال دیتاسنترهای خورشیدی به فضا معرفی شده است. سوندار پیچای اعلام کرد که این شرکت شاید از سال ۲۰۲۷ نخستین دیتاسنترهای خورشیدی خود را در مدار زمین مستقر کند؛ اقدامی که میتواند فصل تازهای در رقابت زیرساختهای هوش مصنوعی رقم بزند.
به گزارش ricotimes، افزایش بیسابقه تقاضا برای توان پردازشی، شرکتهای فناوری و هوش مصنوعی را به سرمایهگذاریهای میلیارددلاری در ساخت دیتاسنترهای زمینی سوق داده است. این مراکز، قلب تپندهی مدلهای زبانی بزرگ و چتباتها محسوب میشوند؛ اما در عین حال با مصرف گستردهی آب، فشار بر شبکهی برق و افزایش آلودگی زیستمحیطی، انتقادهای جدی را برانگیختهاند. فقط در آمریکا، تا پایان ۲۰۲۴ بیش از ۱۲۰۰ دیتاسنتر جدید مجوز ساخت دریافت کردهاند که تقریباً چهار برابر سال ۲۰۱۰ است. همین مسئله باعث شده است پروژههای جدید در ایالتهایی مانند تگزاس و اوکلاهاما با مقاومت فزاینده جوامع محلی روبهرو شوند.
در چنین شرایطی، ایدهی انتقال بار پردازشی به فضا برای برخی آیندهنگرانه و برای برخی دیگر زودهنگام و اغراقآمیز است. باید دید در رقابت میان واقعگرایی امروز و جاهطلبی فردا، کدام رویکرد دست بالا را خواهد داشت.