روایت دادهمحور آچاره: ۲۱ روز قطع اینترنت، یک سال از دسترفتها
در تاریخ ۱۹ و ۲۰ دیماه ۱۴۰۴، تعداد سفارشهای ثبتشده در آچاره به ترتیب ۷۹ و ۵۹ درصد نسبت به انتظارات مبتنی بر رشد کاهش یافت.
از حوالی ساعت ۸ شبِ ۱۸ دیماه ۱۴۰۴، اینترنت در ایران بهطور کامل قطع شد؛ این قطعی سراسری نه مقطعی بود و نه محدود به چند ساعت. این وضعیت تا ۸ بهمن ادامه داشت و در مجموع، ۲۱ روز ارتباط دیجیتال کشور را مختل کرد.
برای کسبوکارهای آنلاین، قطع اینترنت یک واقعیت تلخ و تکراری را نمایان کرد: توقف جریان سفارشات، قطع ارتباط با مشتریان و بلاتکلیفی هزاران نیرویی که معیشتشان به اینترنت وابسته است.
یکی از این کسبوکارها، پلتفرم خدمات آنلاین آچاره است؛ پلتفرمی که در سالهای اخیر به منبع درآمد بیش از ۲۱۰ هزار متخصص خدماتی در سراسر کشور تبدیل شده و نقشی مستقیم در ایجاد اشتغال خرد و پایدار ایفا کرده است.
به گزارش ricotimes، این کسبوکار هر ساله با هدف توسعه بازار و افزایش حجم سفارشها فعالیت کرده و دادههای عملکرد سالهای گذشته نیز این روند رو به رشد را تأیید میکند. اما قطع کامل اینترنت در دیماه ۱۴۰۴ این روند را ناگهان متوقف کرد.
بررسی دادههای آچاره نشان میدهد، میزان سفارشهای ثبتشده در ۱۹ دیماه حدود ۷۹ درصد کمتر از برآورد این پلتفرم از تقاضای مشتریان بوده است. هرچند بهدلیل تنوع و انعطافپذیری خدمات، آچاره توانست فعالیت خود را حفظ کند و از این شوک عبور کند، اما پس از پایان دوره قطعی، در نهایت فقط توانست به سطح عملکرد سال ۱۴۰۳ بازگردد؛ به عبارت دیگر، یک سال رشد این کسبوکار عملاً از بین رفت.
شدیدترین ضربه، در روزهای ابتدایی قطعی وارد شد. تنها در ۱۹ و ۲۰ دیماه ۱۴۰۴، تعداد سفارشهای ثبتشده نسبت به انتظارات مبتنی بر رشد به ترتیب ۷۹ و ۵۹ درصد کاهش داشت؛ عددی که عمق شوک ناشی از قطع اینترنت را بهروشنی نشان میدهد.
در سرویسهای نظافت و پذیرایی که معمولاً در ماههای منتهی به سال نو بیشترین تقاضا را تجربه میکنند، میزان سفارشها در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال ۱۴۰۳ بیش از ۳۲ درصد کاهش یافته است.
مقایسه آنچه در سال ۱۴۰۴ اتفاق افتاده با ۳ سال قبل از آن، میتواند دید بهتری نسبت به حجم خسارت وارد شده بدهد. علیرغم رشد سالانه حداقل ۲۰ درصدی این سرویس در سالهای گذشته، رشد تقاضا در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال ۱۴۰۱ تنها ۱۵.۷ درصد بوده است. این در حالی است که رشد این سرویس از سال ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۲ بیش از ۲۵ درصد و از سال ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۳ بیش از ۳۷ درصد گزارش شده بود.
وضعیت در سرویس نصب و تعمیر لوازم خانگی، یکی دیگر از خدمات پرتقاضای آچاره در سهماهه پایانی هر سال، حتی نگرانکنندهتر بود. دادهها نشان میدهد این سرویس در بازه ۲۱ روزه قطع اینترنت، نهتنها به اهداف رشد خود نرسید، بلکه نسبت به سال ۱۴۰۳ با افت حدود ۲۰ درصدی مواجه شد.
این اعداد فقط آمار نیستند. پشت هر سفارش ثبتنشده، یک متخصص خدماتی قرار دارد که آن روز کاری برایش تعریف نشد؛ فردی که بخش مهمی از درآمد ماهانهاش به همین اتصال آنلاین وابسته است.
روایت دیماه ۱۴۰۴ یادآوری میکند که اینترنت دیگر یک ابزار جانبی برای کسبوکارها نیست؛ بلکه زیرساخت اصلی اقتصاد دیجیتال است. قطع کامل آن، فقط فروش پلتفرمها را کاهش نمیدهد، بلکه زنجیرهای از درآمد، اعتماد و امنیت شغلی را مختل میکند و فشار این نابهسامانی بیش از همه بر دوش مردم عادی و نیروی کار میافتد.