حدود ۱۹ درصد از فروشگاههای تلگرامی پس از قطعی اینترنت در دیماه، فعالیت خود را به طور کامل متوقف کرده یا به حالت تعلیق درآوردهاند.
سامانه دادهکاوی لایفوب در یک تحقیق به نتایج مهمی درباره تأثیرات قطعی اینترنت بر فعالیت فروشگاههای آنلاین دست یافته است. طبق این بررسی، تعداد کانالهای فعال فروشگاهی قبل و بعد از قطعی اینترنت با کاهش ۱۹ درصدی مواجه شده و از بیش از ۷۲ هزار کانال به حدود ۵۸ هزار کانال رسیده است. این تغییر نشان میدهد که برخی از فروشگاهها پس از این تجربه، فعالیت خود را در این پلتفرم متوقف کرده یا به حالت غیرفعال درآوردهاند.
یکی از نکات مهم دیگر این گزارش این است که حجم تولید محتوا در این بستر ۲۱ درصد کمتر از دوران قبل از بحران باقی مانده است. این عدد میتواند ناشی از کاهش دسترسی مخاطبان یا احتیاط فروشندگان باشد.
در این گزارش، روند فعالیت کانالهای فروش آنلاین در سه پلتفرم تلگرام، ایتا و روبیکا در دو بازه زمانی قبل از قطعی (۱ تا ۱۸ دی ۱۴۰۴) و پس از اتصال مجدد اینترنت (۱۴ بهمن تا ۱ اسفند ۱۴۰۴) مورد بررسی قرار گرفته است. پس از بازگشت اینترنت، سطح انتشار محتوا در تلگرام به وضعیت قبلی بازنگشته است.
تمرکز این بررسی بر دو شاخص کلیدی بوده است: تعداد کانالهای فعال و میزان انتشار محتوای تجاری. این دو شاخص امکان تحلیل همزمان «حضور فروشندگان» و «شدت فعالیت» آنها را فراهم میکند.
تحلیل روند روزانه انتشار محتوای کانالهای فروشگاهی در دی و بهمن ۱۴۰۴ نشان میدهد که همزمان با آغاز قطعی اینترنت، تلگرام با افتی ناگهانی و عمیق در حجم انتشار مواجه شده است. این کاهش تنها محدود به دوره قطعی نبوده و پس از بازگشت اینترنت نیز سطح انتشار به وضعیت قبلی بازنگشته است. بر اساس تحلیل لایفوب، استمرار این فاصله نشان میدهد که بخشی از فروشندگان یا فعالیت خود را متوقف کردهاند یا تمرکز خود را به بسترهای دیگر منتقل کردهاند.
در گزارش لایفوب همچنین مشاهده میشود که در مقابل، پلتفرمهای داخلی پس از اتصال مجدد اینترنت روندی افزایشی را تجربه کردهاند. روبیکا جهش قابل توجهی در انتشار محتوا داشته و ایتا نیز با شیبی ملایمتر رشد کرده است. همزمانی افت تلگرام با رشد پلتفرمهای داخلی نشان میدهد که بازار فروش آنلاین کوچک نشده، بلکه در حال بازتوزیع میان بسترهاست.
نکته قابل توجه در این نمودار، تغییر الگوی نوسانات است. پیش از قطعی، تلگرام بیشترین سهم و پایداری را در انتشار محتوا داشت، اما پس از آن، شکاف میان سه بستر کاهش یافته و توزیع انتشار متوازنتر شده است. این تغییر میتواند نشانهای از حرکت فروشندگان به سمت استراتژی چندسکویی (Multi-Platform) برای کاهش ریسک وابستگی به یک پلتفرم باشد.
مقایسه تعداد کانالهای فعال فروشگاهی در دو بازه زمانی نشان میدهد که تلگرام با کاهش ۱۹ درصدی مواجه شده و تعداد کانالهای فعال آن از بیش از ۷۲ هزار به حدود ۵۸ هزار رسیده است. این افت معنادار بیانگر آن است که بخشی از فروشگاهها پس از تجربه قطعی اینترنت، فعالیت خود را در این بستر متوقف کرده یا به حالت غیرفعال درآوردهاند.
در سوی دیگر، ایتا تقریباً ثبات خود را حفظ کرده و در حدود ۵۲ هزار کانال فعال باقی مانده است. روبیکا اما رشد ۳۲ درصدی را تجربه کرده و از کمتر از ۴۹ هزار کانال به بیش از ۶۴ هزار کانال فعال رسیده است. این افزایش نشان میدهد که بخشی از فروشندگان برای جبران ریسک دسترسی، حضور خود را در این بستر تقویت کردهاند.
دادهکاویهای لایفوب نشان میدهد که اگرچه تلگرام هنوز هم بیشترین تعداد کانال فعال را دارد، اما فاصله آن با روبیکا به طور قابل توجهی کاهش یافته است. این همگرایی عددی میتواند نشانهای از تغییر تدریجی توازن قدرت در زیستبوم فروش پیامرسانمحور باشد؛ بهویژه اگر شرایط بیثباتی اینترنت تکرار شود.
بررسی حجم محتوای منتشرشده در کانالهای فروشگاهی نیز این جابهجایی را تأیید میکند. دادههای لایفوب نشان میدهد که نه تنها تعداد کانالهای تلگرام، بلکه حجم محتوای این پیامرسان نیز در بازه پس از قطعی با کاهش ۲۱ درصدی در میزان انتشار مواجه شده است. به عبارت دیگر، همان کانالهایی که فعال باقی ماندهاند، هم از نظر شدت فعالیت کاهش داشتهاند؛ موضوعی که میتواند ناشی از کاهش دسترسی مخاطبان یا احتیاط فروشندگان باشد.
در مقابل، قطعی اینترنت برای ایتا و روبیکا فرصتی برای افزایش عمق فعالیت کانالهای جدید و قدیمی بوده است. ایتا رشد ۱۲ درصدی را تجربه کرده و روبیکا با جهش ۶۵ درصدی بیشترین افزایش را ثبت کرده است. روبیکا نهتنها کانالهای جدید را به سمت خود کشانده است، بلکه کانالهای موجود نیز سرعت تولید محتوای خود را افزایش دادهاند.
به این ترتیب، رشد در روبیکا صرفاً کمی نبوده، بلکه از نظر کیفی و شدت انتشار نیز تقویت شده است؛ موضوعی که میتواند نشاندهنده انتقال واقعی بخشی از جریان فروش به این پلتفرم باشد، نه صرفاً ایجاد کانالهای غیرفعال یا آزمایشی.